یادگیری شخصی سازی شده
یادگیری شخصیسازیشده (Personalized Learning) به چه معناست؟
هیچ دو انسانی به یک شیوه یاد نمیگیرند. برخی با مشاهده، برخی از طریق عمل، و برخی دیگر با گفتوگو و تجربه، یادگیری مؤثرتری دارند. اما در نظامهای آموزشی سنتی، معمولاً همه افراد ملزم هستند بهصورت یکسان بیاموزند، در حالیکه واقعیت این است که هر فرد مسیر یادگیری منحصربهفرد خود را دارد. به همین دلیل، جهان بهسوی رویکردی نوین به نام یادگیری شخصیسازیشده حرکت کرده است.
یادگیری شخصیسازیشده به این معناست که هر فرد مسیر رشد و یادگیری خود را بشناسد و فرآیند یادگیریاش بر پایهی علایق، استعدادها، سبک یادگیری و اهداف شخصی او طراحی شود.
به گفتهی مارکوس باکینگهام از مؤسسه گالوپ:
«استعداد همانند اثر انگشت است؛ هیچ دو انسانی استعدادهای یکسانی ندارند. بنابراین مسیر یادگیری نیز باید همچون اثر انگشت، ویژهی هر فرد باشد.»
در این رویکرد، یادگیرنده میآموزد چگونه یاد بگیرد، نه آنکه صرفاً دانستههای دیگران را بازگو کند.
چرا یادگیری شخصیسازیشده در مسیر توسعه استعدادها اهمیت دارد؟
۱. مسیر یادگیری خاص هر فرد را تقویت میکند.
وقتی مسیر یادگیری بر اساس علاقه و استعداد طراحی شود، یادگیری به تجربهای لذتبخش، معنادار و ماندگار تبدیل میشود. پژوهشهای مؤسسه گالوپ نشان میدهد افرادی که بر پایهی نقاط قوت خود یاد میگیرند، تا سه برابر انگیزه بیشتری برای پیشرفت دارند.
۲. انگیزه درونی را فعال میکند.
بر اساس نظریه خودتعیینگری از دسی و رایان
«انسانها زمانی رشد میکنند که احساس استقلال، انتخاب و تعلق داشته باشند.»
یادگیری شخصیسازیشده این بستر را فراهم میکند تا یادگیرنده احساس کند مالک مسیر رشد خویش است.
۳. زمینهساز رشد مهارتهای آینده است.
طبق آخرین گزارش آینده مشاغل مجمع جهانی اقتصاد در سال 2025، مهارتهایی چون خودرهبری، سازگاری، خلاقیت، همکاری و حل مسئله تنها در فضایی رشد میکنند که یادگیری فرد در آن تجربی، پویا و شخصی باشد.
۴. یادگیری را به دنیای واقعی پیوند میزند.
در این مدل، نوجوان از طریق تجربههای واقعی، پروژهها و چالشهای متناسب با توان و علایق خود میآموزد.
به تعبیر سر کن رابینسون:
«آموزش نباید انسانها را یکسان سازد، بلکه باید به آنها کمک کند تا خودِ واقعیشان را بیابند.»
یادگیری شخصیسازیشده و شایستگیهای آینده
بر اساس مدل قطبنمای یادگیری OECD 2030، هدف اصلی آموزش در قرن بیستویکم، پرورش انسانهایی است که بتوانند یادگیری خود را طراحی، تجربه و از بازخورد آن برای رشد بهرهبرداری کنند. در واقع، یادگیری شخصیسازیشده «مهارت مادر» همهی مهارتهاست؛ زیرا فرد را به یادگیرندهای خودرهبر، منعطف و توانمند در سازگاری با تغییرات تبدیل میکند.
نگاه متامن
هیچ دو انسانی به یک شکل رشد نمیکنند، پس مسیر یادگیری آنان نیز نمیتواند یکسان باشد. از همین رو، مسیر یادگیری هر نوجوان در متامن بر پایهی استعداد، علاقه و سبک یادگیری او طراحی میشود. ما با بهرهگیری از پروژههای واقعی (PBL)، کوچینگ و تجربیات متنوع، به نوجوان کمک میکنیم خود را بشناسد، رشد خویش را درک کند و در مسیر شخصی خود بدرخشد.
ما در متامن باور داریم:
یادگیری زمانی معنا پیدا میکند که متعلق به خود فرد باشد.
